Samcom oraz samicom rozpłodowym średnich ras wystarczy klatka o powierzchni 80×60 cm oraz wysokości 50 cm na sztukę. Grupowy wychów młodzieży wymaga większych pomieszczeń, tak by zwierzęta miały większą swobodę.

Budowane są pomieszczenia tanie, o konstrukcji możliwie prostej, jednak takiej, która ułatwiać będzie obsługę i utrzymanie higieny. W naszych warunkach klimatycznych najbardziej odpowiednie są klatki ustawiane na dworze. Króliki mogą w nich przebywać przez cały rok, bez żadnej szkody dla zdrowia; jedynie podczas silnych mrozów zabezpiecza się je przed niską temperaturą poprzez wniesienie klatek np. do szopy albo osłaniając je matami ze słomy (szczególnie klatki z samicami wysokokotnymi oraz wychowującymi młode).

W drobnej hodowli indywidualnej można budować klatki z dowolnego materiału oraz w różny sposób, natomiast hodowla królików fermowa z powodów organizacyjnych wymaga, aby klatki były jednakowe, znormalizowane, dwóch typów: 1) celkowe - dla samic rozpłodowych, samców oraz sztuk przeznaczonych na skóry albo wełnę; 2) wybiegowe (z podłogą siatkową) służące do wychowu młodzieży.

W hodowlach ukierunkowanych na masową produkcję młodych sztuk rzeźnych można używać tanie pomieszczenia zamknięte (szopy), w których chowane są na głębokiej ściółce w niedużych zagrodach (120×75 cm, wysokość ścianek przegrodowych 85 cm), co znacznie zmniejsza pracochłonność produkcji.

Pielęgnacja
W chowie królików kluczowe znaczenie ma utrzymanie klatek w czystości. W lecie nie stosuje się ściółki; kał oraz resztki pożywienia spadające przez oczka siatki albo szczeliny rusztu podłogowego usuwane są co kilka dni. Bardzo istotne jest, szczególnie w dużych fermach, gruntowne odkażanie klatek co 2 miesiące płynnym środkiem odkażającym. Zimą odkaża się rzadziej, a jako ściółkę wykorzystuje się słomę.

Podcza podnoszenia królików, należy chwycić je za luźną skórę na karku, a nie za uszy i przytrzymać drugą reką pod zadem.

Czynniki genetyczne:

Czynniki genetyczne mają średni wpływ na cechy tuczne (przyrosty dzienne i zużycie paszy) i duży na cechy rzeźne.

1. Dobór ras do krzyżowania. Wskazane jest stosowanie krzyżowania wielorasowego i wykorzystywanie postępu genetycznego poprzez kupno wartościowego materiału hodowlanego.

2. Płeć. Niekastrowane samce - knurki mają wyższe przyrosty, zużywają mniej paszy, mają wyraźnie wyższą mięsność aniżeli loszki oraz kastraty - wieprzki. Jednak krajowe rozporządzenia nakazują zaliczyć ich tusze do mało wartościowych, z uwagi na samczy zapach. Tucz knurków nie jest prowadzony. W porównaniu z wieprzkami, loszki cechuje mniejsze pobranie paszy przy żywieniu do woli, ich dzienne przyrosty są przeważnie nieco niższe, lecz zawartość mięsa o 3-5% wyższa.

Czynniki środowiskowe i techniki chowu:

1. Stan kondycyjno-zdrowotny prosiąt - warchlaków. W okresie prosięcym występują zapalenia żołądkowo-jelitowe (biegunki), schorzenia dróg oddechowych, zwłaszcza płuc (kaszel), przez co  zwierzęta nie są w pełni zdrowe, nie mogą osiągać wysokich przyrostów i ekonomicznie wykorzystywać paszy. Zakupu prosiąt z najlepiej małej, jednej i pozostającej pod kontrolą weterynaryjną chlewni macior wymaga tucz dużych grup tuczników.

2. Stan pobudzenia układu odpornościowego. W sytuacji , gdy występuje nasilona obecność w środowisku czynników zależnych, tj. zła higiena budynku, zasiedlanie pomieszczeń nowymi partiami zwierząt bez oczyszczenia i dezynfekcji, grupowanie warchlaków zakupionych z różnych stad, wówczas następuje obniżenie tempa wzrostu oraz pogorszenie wykorzystania paszy. To wynik działania mechanizmów adaptacyjnych zwierząt, które walczą z infekcją. Objawy chorobowe zewnętrzne mogą nie występować.

3. Inwazje pasożytnicze. Bardzo często występują zakażenia prosiąt nicieniami przewodu pokarmowego. Jako konieczny zabieg rutynowy należy traktować odrobaczenie wykonane na początku tuczu.

4. Żywienie. Dawki paszy należy zbilansować pod względem zawartości składników pokarmowych. Podstawowe kryteria jakości dawek stanowią: poziom białka, zawartość aminokwasów niezbędnych, pokrycie potrzeb witaminowo-mineralnych. Mieszanka pełnodawkowa zbożowa o wartości w 1 kg: 11,8 MJ EM, 15% białka, 0,8% lizyny, która zawiera premiks witaminowo-mineralny, pozwala osiągnąć przyrosty 700-750 g dziennie. Aby osiągnąć wyższe przyrosty, należy zwiększyć koncentrację energii w paszy.

5. Temperatura w pomieszczeniu. Optymalna temperatura, która odpowiada pokojowej: 18-21 stopni C. Tuczniki, które przebywają w temperaturze niższej, zmniejszają przyrosty dzienne o 5-30 g na każdy stopień poniżej temperatury optymalnej, natomiast zużycie paszy wzrasta. Czynnik temperatury ma szczególnie duże znaczenie w chowie bezściołowym czy też przy małej ilości ściółki. Budynki zimne należy ocieplić albo przeznaczyć na inny cel.

6. Powierzchnia kojca na 1 sztukę. Uzależniona jest od systemu utrzymania tuczników: od ok. 0,5 m2 na podłogach częściowo rusztowych do 0,7 m2 na ściółce płytkiej oraz 1,0 m2 na ściółce głębokiej. Zbyt duże zagęszczenie nasila stres zwierząt, zwiększa ryzyko chorobowe, pogarsza wyniki tuczu.

7. Masa przedubojowa. Wpływa na wyniki tuczu w sposób złożony. Przy porównaniu poszczególnych cech tuczników tuczonych do mas 95, 105, 115 oraz 125 kg stwierdzono, iż razem ze wzrostem masy o 10 kg, maleją przyrosty dzienne o ok. 10-20 g, wzrasta zużycie mieszanki pełnodawkowej o 0,2-0,3 kg, obniża się zawartość mięsa o 1-2%. Jednocześnie wzrasta wydajność rzeźna o 1-1,5% i maleje udział kosztów materiału wyjściowego (prosiąt-warchlaków) na 1 kg żywca. Zakłady mięsne preferują żywiec o masie 95-115 kg. Do wyboru górnej granicy masy (110-115 kg) skłaniają wyższe ceny rynkowe prosiąt na tucz, przy nieuwzględnieniu mięsności przy sprzedaży. Z kolei niskie ceny prosiąt i ocena mięsności podczas sprzedaży, sprzyjają wyborowi niższej masy przedubojowej (95-105 kg).

Do pojenia kurcząt do 2. tygodnia odchowu można użyć poidełko PSO-6. Zbudowane jest ono z cylindrycznego plastikowego pojemnika i podstawy - rurki, wykonanej z blachy albo plastiku. Woda wpływa do miski poprzez otwór w pojemniku oraz ustala się na jego poziomie. Liczba kurcząt przypadająca na 1 poidełko, powinna wynosić 70 sztuk.

Dla kurcząt starszych oraz kur najlepsze są poidła automatyczne:
- rynienkowe (podłużne),
- okrągłe (dzwonowe),
- smoczkowe (kropelkowe).

Poidło automatyczne podłużne typu PA-2 jest stosowane w stadach dorosłych ptaków. Ustawiane jest bezpośrednio na podłodze, a czasem w miejscach specjalnie przygotowanych (wybietonowane podłoże z odpływem wody). Poidło to tworzą: rynienka do pojenia w kształcie litery V lub U, zawór regulujący poziom wody w rynience, zrzutnik zapobiegający siadaniu ptaków na poidle oraz rynienka zbiorcza na wodę, która zabezpiecza ściółkę przez zamoczeniem.

Poidła automatyczne okrągłe (dzwonowe) połączone są gumowym wężem z rurą główną, która biegnie pod stropem. Zbiornik pośredni, do którego przyłączone są przewody rozprowadzające wodę, należy zamontować na wysokości 2-5 m nad poziomem podłogi. Poidła te, wykonane z tworzywa sztucznego, podwiesza się do sufitu przy użyciu linki.  W zależności od wieku ptaków, wysokość zawieszenia poidła może być zmieniana. Jedno poidło jest przeznaczone dla 80-100 brojlerów.

Poidła smoczkowe są bardzo wygodne w ekspoatacji, to najczystszy system pojenia drobiu. W ofercie firm znajdują się kompletne systemy poideł smoczkowych. W skład każdej linii pojenia smoczkowego wchodzą:
- regulator ciśnienia wraz z urządzeniem do przepłukiwania całej linii,
- poidła smoczkowe umieszczone w rurach z tworzywa sztucznego,
- wskaźnik ciśnienia wody z odpowietrznikiem.
Poidła smoczkowe mogą być różnego typu; typ super czy super-combi to wydajność 70-80 ml wody/min, i wystarczają nawet dla drobiu ciężkiego w upalne dni. Miseczki zamocowane pod smoczkami w tych systemach zabezpieczają ściółkę przed zawilgoceniem.
Poidło smoczkowe typu DOS, polecane jest przede wszystkim dla brojlerów kurzych. Można zrezygnować z miseczek, bowiem ze smoczka wypływają pojedyncze krople. Wydajność smoczka to 20-25 ml wody/min. System DOS jest wyjątkowo higieniczny i wymaga niewielkiego nakładu pracy związanego z czyszczeniem.

W ten sposób chronimy mleko przed wchłanianiem obcych zapachów oraz usuwamy większe zanieczyszczenia.

Bezpośrednio po wydojeniu mleko ma temperaturę ciała zwierzęcia, co sprzyja błyskawicznemu mnożeniu się bakterii. Procesowi temu zapobiega szybkie schłodzenie mleka do temp. 4 stopni C, co wspomaga też bakteriostatyczne właściwości mleka, które występują przez kilka godzin po doju. Najkorzystniej jest, jeżeli czas schładzania partii mleka do 4 stopni C nie przekroczy 2 godzin. Niepożądane jest mieszanie mleka z pojedynczych udojów. Mleko ze świeżego udoju podgrzewa partię mleka już schłodzonego, co wywołuje gwałtowny wzrost liczby bakterii.

Cały sprzęt używany podczas doju musi być umyty oraz zdezynfekowany bezpośrednio po jego zakończeniu.
Schemat ogólny mycia sprzętu stosowany przy każdym doju przewiduje:
- wstępne przepłukanie zimną wodą celem usunięcia pozostałości mleka,
- mycie gorącą wodą o temp. 45-60 stopni C ze środkiem dezynfekującym,
- płukanie czystą wodą celem dokładnego usunięcia pozostałości środków myjących oraz dezynfekujących,
- osuszenie umytego sprzętu.

Nieprzypadkowe jest naprzemienne mycie przy zastosowaniu alkalicznych i kwaśnych środków czyszcząco-myjących. Alkaliczne cechują lepsze właściwości bakteriobójcze, z kolei kwaśne zapobiegają tworzeniu się osadów. W oborach z zainstalowanymi przewodowymi urządzeniami do doju, wszelkie czynności związane z myciem oraz dezynfekcją wykonywane są automatycznie. Dojarki mechaniczne poza codziennym myciem części stykających się z mlekiem, wymagają okresowych konserwacji i regulacji przewidzianych instrukcjami. Bardzo ważna jest wymiana raz na pół roku gum strzykowych. Gumy strzykowe należy wymieniać regularnie, jednocześnie we wszystkich kubkach udojowych, bez względu na wielkość uszkodzenia. Niewidoczne na pierwszy rzut zmiany, które powodują utratę elastyczności albo powstanie niedużych porowatości, mogą wpływać negatywnie na stan zdrowotny wymion oraz utrudniać utrzymanie czystości sprzętu.

W klimacie łagodnym (Wielka Brytania, Nowa Zelandia) oraz gorącym i suchym (Australia) owce utrzymywane są bez pomieszczeń.

W naszym kraju z uwagi na warunki klimatyczne, owce utrzymywane są w pomieszczeniach.
Nie przebywają w nich cały rok, lecz od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Z kolei w okresie letnim są zapędzane do nich na noc. Wyjątkiem są okolice górskie, gdzie w trakcie okresu pastwiskowego owce cały czas trzymane są na górskich halach.

Ze wszystkich grup zwierząt w stadzie, owce matki oraz jagnięta mają najwyższe wymagania co do pomieszczeń pod względem utrzymania w nich właściwej temperatury. Jest to związane z okresem przeprowadzania strzyży u matek, która zwykle przypada w okresie chłodów i okresem wykotów. Takie grupy owiec utrzymuje się przeważnie w pomieszczeniach zamkniętych na głębokiej ściółce. Pozostałe grupy, czyli tryki, skopy, matki jałowe i młodzież znakomicie znoszą niskie temperatury (3-5 stopni C). Wystarczą im pomieszczenia o lekkiej konstrukcji, nawet półotwarte czy otwarte, umożliwiające ich zabezpieczenie podczas wysokich mrozów i silnych wiatrów. W ten sposób mogą być też trzymane matki z jagniętami, pod warunkiem, iż strzyża oraz wykoty zostaną wykonane poza okresem chłodów.  Z uwagi na niski koszt tego typu budynków, należy je jak najszerzej wykorzystywać, szczególnie w centralnej i zachodniej części kraju. W rejonach ostrzejszego klimatu (obszary górskie i północno-wschodnie) są one mniej przydatne.

W utrzymaniu wszystkich grup owiec istotne jest zapewnienie pomieszczeń suchych z dopływem świeżego powietrza przy równoczesnym zabezpieczeniu przed przeciągami, a które owce są wrażliwe. Wilgotność względna powietrza w owczarni nie powinna przekraczać 80%. Dopuszczalne stężenia szkodliwych gazów: CO2 - 0,001%, NH3 - 0,0026%, H2S - 0,001% objętości.

Owce, tak jak i inne zwierzęta potrzebują światła. Powierzchnia okien powinna wynosić co najmniej 5% powierzchni podłogi.  Jeżeli owce korzystają codziennie z okólnika lub pastwiska, jest to wartość wystarczająca.

Ruch jest to element bardzo potrzebny owcom, dlatego należy zapewnić właściwą powierzchnię w pomieszczeniach oraz na wybiegach. Powierzchnia okólnika powinna być dwa razy większa aniżeli powierzchnia pomieszczenia.  Wybiegi powinny być zapewnione dla wszystkich grup owiec utrzymywanych systemem alkierzowo-pastwiskowym, a szczególnie alkierzowym, w którym zwierzęta przez cały rok przebywają w owczarni, stosowanym przy intensywnej formie produkcji.

Niezależnie od typu oraz materiału, z jakiego są wykonane karmidła, muszą one zapewnić ptakom łatwy dostęp do karmy, natomiast ich konstrukcja ma uchronić przed rozsypywaniem mieszanki. Karmidło KMW-6 wykonane z blachy ocynkowanej,  jest to podłużne karmidło na paszę suchą i wilgotną. Może ono także być używane jako poidło. Karmidła te mają drabinkę, która pełni rolę zrzutnika. Karmidła podłużne znajdują zastosowanie w chowie przyzagrodowym, przy utrzymaniu małych stadek kur.

Karmidła cylindryczne można używać w chowie półintensywnym oraz intensywnym. Karmidło cylindryczne ACS-20 jest przeznaczone do zadawania pasz sypkich nioskom i brojlerom. Karmidło to tworzy wieszak, pręt regulacyjny, pojemnik na mieszankę oraz podstawa. W skład podstawy wchodzi wchodzi miska i nakładany na nią pierścień. Zadaniem pręta regulacyjnego jest regulacja ilości mieszanki wsypywanej do pierścienia.

W budowanych dzisiaj kurnikach, coraz częściej instaluje się urządzenia automatyczne, w których do przenoszenia mieszanki używa się jeden z trzech systemów: system pełzakowy, system rurowo-liniowy, system Augermatic firmy Big Dutchman.

System pełzakowy - to płaski łańcuch umieszczony w rynience, która rozprowadza paszę.

System rurowo-liniowy -  cechuje się tym, iż w pierścieniu zamkniętym, który jest umieszczony pod sufitem, przenoszona jest mieszanka, która jest zsypywana pod własnym ciężarem przez otwory do rur teleskopowych,  i wreszcie do karmideł.

System Augermatic firmy Big Dutchman -  wyróżnia się tym, iż na rurze , w której transportowana jest karma, przymocowane są karmidła. Paszociąg jest przytwierdzony do sufiuy przy pomocy stalowych linek. Regulacja zawieszenia jest centralna.

Niezależnie od systemu zadawania mieszanek, a w zależności od wieku drobiu, zmienia się długość brzegu karmidła.

W większości są to kojce grupowe, przede wszystkim dla warchlaków, tuczników, a także loch luźnych oraz prośnych.

W części wyznaczonej do kryć i porodu występują kojce pojedyncze.

Program produkcji zakłada zwykle wielkość oraz ilość grup, które będąc elementami stałymi, decydują o podziale pomieszczeń inwentarskich na kojce.

Kojce porodowe i wychowu prosiąt przy matkach

Kojce porodowo-wychowowe dla lochy oraz miotu dzielą się na dwudzielne oraz trójdzielne.

Kojec dwudzielny tworzą: część dla lochy, która w sposób swobodny porusza się po nim oraz część dla prosiąt. By zapobiec przygnieceniom, trzeba przy ścianach zamontować barierki ochronne.  W kojcach trójdzielnych umieszczona jest klatka porodowa, która ogranicza ruchy lochy.  Jeżeli boki klatki nie rozsuwają się, wówczas locha powinna przebywać nie dłużej aniżeli 28 dni (kojec przewidziany jest do wczesnego odłączenia), bowiem dłuższe ograniczenie ruchu lochy zagraża jej zdrowiu. Ruchome przegrody boczne klatki, które umożliwiają przywrócenie losze swobody ruchów po 14-21 dniach, sprawiają, iż kojec jest przydatny również w technice odłączania późnego (42-56 dni). Dwie przestrzenie dla prosiąt stanowią strefę bezpieczeństwa (mniejsza) oraz przestrzeń życiowo-legowiskową (większa); w tej montuje się promiennik, klatkę-sypialnię, poidło oraz korytko czy automat paszowy.

Lochy luźne oraz prośne

Wyróżnia się trzy formy w sposobie utrzymania loch luźnych i prośnych: na stanowiskach indywidualnych, wąskich, które uniemożliwiają obrócenie się, w kojcach grupowych na 3-10 sztuk loch oraz w pomieszczeniach halowych na kilkadziesiąt loch bez wydzielania stanowisk. Pierwszy rodzaj umożliwia łatwą indywidualizację żywienia, wyklucza wzajemne nękanie się, pozwala oszczędnie wykorzystać powierzchnię budynku. Wąski pas szczelinowej podłogi wzdłuż zadów pozwala na łatwe usuwanie odchodów. Z uwagi na znaczne ograniczenie ruchu, lochy powinny przebywać w takich kojcach nie dłużej niż do połowy ciąży.

W kojcach grupowych (np. kojec duński) należy wydzielić ca całej długości koryt stanowisk do karmienia, by zapobiec wzajemnemu zabieraniu sobie paszy przez zwierzęta.

Nowoczesna technika utrzymania loch to utrzymywanie w licznych grupach, często na głębokiej ściółce, indywidualizacja żywienia. Lochy szybko uczą się zajmować miejsce  w stacji paszowej, gdzie po akceptacji numeru locha dostaje paszę z podajnika automatycznego, sterowanego przez komputer. Po spożyciu paszy locha sama wraca do legowiska.

Prosięta odłączane, warchlaki

Występują tutaj dwa rozwiązania. W małych chlewniach po odłączeniu od matek prosięta zostają w kojcach porodowo-wychowowych do 3 miesięcy (masa 25-30 kg). Nie są zatem potrzebne specjalistyczne kojce do odchowu, lecz czas zajmowania kojca porodowego ulega wydłużeniu, a jego zastosowanie do celów porodowych jest mniejsze. Drugim rozwiązaniem są kojce do wychowu prosiąt odłączonych oraz warchlaków. To kojce tradycyjne typu duńskiego, kojce-klatki typu “flatdeck” z podłogą szczelinową w dużej części kojca.

Tuczniki

Utrzymywane są zazwyczaj w kojcach grupowych przeznaczonych dla jednego miotu (8-10 sztuk) lub mogących pomieścić 20-35 sztuk. W tuczarniach mniejszych, które są wyposażone w 10-20 kojców grupowych, koło kojców duńskich umieszcza się kojce szwedzkie, które tworzą wspólny korytarz paszowy (w układzie dwurzędowym).

Wydajność krów i stan ich zdrowia uzależnione są w znacznym stopniu od prawidłowego przeprowadzenia doju.

Dój oraz postępowanie z mlekiem po doju, a więc higiena doju, wpływa na jakość higieniczną pozyskanego mleka, a tym samym na cenę za mleko otrzymywaną w skupie.

Z artykułu tego dowiesz się, jak postępować, by dój był przeprowadzony w sposób prawidłowy.

Przed dojem należy przygotować sprzęt udojowy, pomieszczenia, obsługę oraz samą krowę. Sprzęt udojowy należy utrzymywać w nienagannej czystości; przy doju mechanicznym ważna jest także sprawność techniczna urządzeń.

Na co najmniej godzinę przed rozpoczęciem doju należy usunąć odchody ze stanowisk oraz pościelić świeżą ściółkę. Chodzi o to, aby osiadł kurz, bowiem w pyle unoszącym się w powietrzu znajduje się znaczna ilość bakterii.

Ubranie dojarza powinno być czyste, nie ograniczające ruchów, używane jedynie do doju, podobnie nakrycie głowy. Istotna jest też jego higiena osobista i dokładne umycie rąk.

Przygotowanie krowy do doju obejmuje trzy czynności. Są to: przeddój, umycie i wytarcie wymienia oraz masaż przedudojowy.

1. Przeddój - polega na zdojeniu pierwszych trzech strug mleka z każdej ćwiartki do przedzdajacza, tzn. kubka albo innego naczynia, które jest wyposażone w czarną, a zatem kontrastującą z kolorem mleka płytkę. W pierwszych strugach mleka najłatwiej dostrzec zmiany, które świadczą o stanie zapalnym wymienia, tj. krew, ropa, strzępki ściętego mleka czy nadmierna wodnistość. Przy negatywnym wyniku oceny mleka podczas przeddoju, należy zaniechać doju mechanicznego.  Taką krowę należy wydoić ręcznie i poddać leczeniu. W trakcie przeddoju następuje usunięcie pierwszych, zawierających największą liczbą drobnoustrojów, partii mleka.

2. Mycie wymienia -  mocno zabrudzone wymię trzeba umyć ciepłą wodą z dodatkiem środka dezynfekcyjnego, po umyciu starannie wytrzeć. Przeznaczone do tego ściereczki należy codziennie prać i gotować. Najlepiej jednak używać papierowe ręczniki jednorazowego użytku. Jeśli wymię nie jest zabrudzone, wystarczy oczyścić je na sucho z kurzu. Mycie wymion przed dojem pozwala zmniejszyć początkową liczbę bakterii nawet o 75%.

3. Masaż wymienia i strzyków - wykonywany jest okrężnymi ruchami, w celu uruchomienia mechanizmu, który powoduje wzrost poziomu oksytocyny i ciśnienia wewnętrznego w wymieniu. Przeważnie łączny czas stymulacji powinien wynosić ok. 1 minuty.

Dój właściwy. Dojarz przystępuje do niego po zakończeniu masażu. W większości małych gospodarstw dój jest wykonywany ręcznie. Taki dój należy wykonywać przez piąstkowanie - obejmowanie kciukiem i palcem wskazującym nasady strzyka i zaciskanie kolejnych palców na strzyku, co wywołuje wyciskanie mleka. Przy bardzo krótkich strzykach dozwolone jest osmykiwanie - dój polegający na przesuwaniu kciuka i palca wszkazującego od nasady ku końcowi strzyka.

Dój mechaniczny zaczyna się od założenia kubków udojowych na strzyki. Po uruchomieniu podciśnienia, kubki udojowe zakłada się od najdalszego strzyka zaczynając. Należy uważać, by kubek nie zassał powietrza i żeby nie dotknąć nim ściółki. Podczas doju należy śledzić przepływ mleka przez przezroczysty przewód albo kolektor, by nie zezwolić na pustodój - dojenie opróżnionego wymienia. Pustodój skutkować może uszkodzeniem tkanek i naczyń krwionośnych w wymieniu, co sprawia ból krowie i może być powodem schorzeń wymienia.

Podój mechaniczny - sygnałem do jego rozpoczęcia jest zmniejszenie się ilości przepływającego mleka. Jego zadanie to całkowite wydojenie krowy. Polega na obciągnięciu jedną ręką kolektora w dół; przeciwdziała to wspinaniu się kubków udojowych na prawie opróżnione wymię oraz blokowaniu spływu mleka. Drugą ręką przeprowadza się masaż poudojowy dodajanych ćwiartek.  Kończąc podój trzeba zamknąć zawór, odcinając połączenie kubków z przewodami podciśnienia i po chwili zdjąć je delikatnie z wymienia krowy. Gwałtowne zrywanie kubków z wymienia jest niedopuszczalne.

Wymię zaraz po doju jest najbardziej narażone na zakażenie, bowiem przewód strzykowy jest otwarty, a w wymieniu jest nieduże podciśnienie. Sprzyja to wnikaniu bakterii do wnętrza wymienia. Dlatego bezpośrednio po zdjęciu kubków udojowych należy zanurzyć strzyki w roztworze płynu dezynfekcyjnego i zapobiec kładzeniu się krów przez ok. 30 minut (np. przez podanie smakowitej paszy). Należy również zapewnić im dostęp do wody.