Vademecum-Hodowcy.pl

Do czynników, jakie mają wpływ na wyniki tuczu zalicza się czynniki genetyczne, czynniki środowiskowe oraz techniki chowu.

Czynniki genetyczne:

Czynniki genetyczne mają średni wpływ na cechy tuczne (przyrosty dzienne i zużycie paszy) i duży na cechy rzeźne.

1. Dobór ras do krzyżowania. Wskazane jest stosowanie krzyżowania wielorasowego i wykorzystywanie postępu genetycznego poprzez kupno wartościowego materiału hodowlanego.

2. Płeć. Niekastrowane samce - knurki mają wyższe przyrosty, zużywają mniej paszy, mają wyraźnie wyższą mięsność aniżeli loszki oraz kastraty - wieprzki. Jednak krajowe rozporządzenia nakazują zaliczyć ich tusze do mało wartościowych, z uwagi na samczy zapach. Tucz knurków nie jest prowadzony. W porównaniu z wieprzkami, loszki cechuje mniejsze pobranie paszy przy żywieniu do woli, ich dzienne przyrosty są przeważnie nieco niższe, lecz zawartość mięsa o 3-5% wyższa.

Czynniki środowiskowe i techniki chowu:

1. Stan kondycyjno-zdrowotny prosiąt - warchlaków. W okresie prosięcym występują zapalenia żołądkowo-jelitowe (biegunki), schorzenia dróg oddechowych, zwłaszcza płuc (kaszel), przez co  zwierzęta nie są w pełni zdrowe, nie mogą osiągać wysokich przyrostów i ekonomicznie wykorzystywać paszy. Zakupu prosiąt z najlepiej małej, jednej i pozostającej pod kontrolą weterynaryjną chlewni macior wymaga tucz dużych grup tuczników.

2. Stan pobudzenia układu odpornościowego. W sytuacji , gdy występuje nasilona obecność w środowisku czynników zależnych, tj. zła higiena budynku, zasiedlanie pomieszczeń nowymi partiami zwierząt bez oczyszczenia i dezynfekcji, grupowanie warchlaków zakupionych z różnych stad, wówczas następuje obniżenie tempa wzrostu oraz pogorszenie wykorzystania paszy. To wynik działania mechanizmów adaptacyjnych zwierząt, które walczą z infekcją. Objawy chorobowe zewnętrzne mogą nie występować.

3. Inwazje pasożytnicze. Bardzo często występują zakażenia prosiąt nicieniami przewodu pokarmowego. Jako konieczny zabieg rutynowy należy traktować odrobaczenie wykonane na początku tuczu.

4. Żywienie. Dawki paszy należy zbilansować pod względem zawartości składników pokarmowych. Podstawowe kryteria jakości dawek stanowią: poziom białka, zawartość aminokwasów niezbędnych, pokrycie potrzeb witaminowo-mineralnych. Mieszanka pełnodawkowa zbożowa o wartości w 1 kg: 11,8 MJ EM, 15% białka, 0,8% lizyny, która zawiera premiks witaminowo-mineralny, pozwala osiągnąć przyrosty 700-750 g dziennie. Aby osiągnąć wyższe przyrosty, należy zwiększyć koncentrację energii w paszy.

5. Temperatura w pomieszczeniu. Optymalna temperatura, która odpowiada pokojowej: 18-21 stopni C. Tuczniki, które przebywają w temperaturze niższej, zmniejszają przyrosty dzienne o 5-30 g na każdy stopień poniżej temperatury optymalnej, natomiast zużycie paszy wzrasta. Czynnik temperatury ma szczególnie duże znaczenie w chowie bezściołowym czy też przy małej ilości ściółki. Budynki zimne należy ocieplić albo przeznaczyć na inny cel.

6. Powierzchnia kojca na 1 sztukę. Uzależniona jest od systemu utrzymania tuczników: od ok. 0,5 m2 na podłogach częściowo rusztowych do 0,7 m2 na ściółce płytkiej oraz 1,0 m2 na ściółce głębokiej. Zbyt duże zagęszczenie nasila stres zwierząt, zwiększa ryzyko chorobowe, pogarsza wyniki tuczu.

7. Masa przedubojowa. Wpływa na wyniki tuczu w sposób złożony. Przy porównaniu poszczególnych cech tuczników tuczonych do mas 95, 105, 115 oraz 125 kg stwierdzono, iż razem ze wzrostem masy o 10 kg, maleją przyrosty dzienne o ok. 10-20 g, wzrasta zużycie mieszanki pełnodawkowej o 0,2-0,3 kg, obniża się zawartość mięsa o 1-2%. Jednocześnie wzrasta wydajność rzeźna o 1-1,5% i maleje udział kosztów materiału wyjściowego (prosiąt-warchlaków) na 1 kg żywca. Zakłady mięsne preferują żywiec o masie 95-115 kg. Do wyboru górnej granicy masy (110-115 kg) skłaniają wyższe ceny rynkowe prosiąt na tucz, przy nieuwzględnieniu mięsności przy sprzedaży. Z kolei niskie ceny prosiąt i ocena mięsności podczas sprzedaży, sprzyjają wyborowi niższej masy przedubojowej (95-105 kg).

Tagi: Hodowla trzody chlewnej //