Vademecum-Hodowcy.pl

Wydajność krów i stan ich zdrowia uzależnione są w znacznym stopniu od prawidłowego przeprowadzenia doju.

Dój oraz postępowanie z mlekiem po doju, a więc higiena doju, wpływa na jakość higieniczną pozyskanego mleka, a tym samym na cenę za mleko otrzymywaną w skupie.

Z artykułu tego dowiesz się, jak postępować, by dój był przeprowadzony w sposób prawidłowy.

Przed dojem należy przygotować sprzęt udojowy, pomieszczenia, obsługę oraz samą krowę. Sprzęt udojowy należy utrzymywać w nienagannej czystości; przy doju mechanicznym ważna jest także sprawność techniczna urządzeń.

Na co najmniej godzinę przed rozpoczęciem doju należy usunąć odchody ze stanowisk oraz pościelić świeżą ściółkę. Chodzi o to, aby osiadł kurz, bowiem w pyle unoszącym się w powietrzu znajduje się znaczna ilość bakterii.

Ubranie dojarza powinno być czyste, nie ograniczające ruchów, używane jedynie do doju, podobnie nakrycie głowy. Istotna jest też jego higiena osobista i dokładne umycie rąk.

Przygotowanie krowy do doju obejmuje trzy czynności. Są to: przeddój, umycie i wytarcie wymienia oraz masaż przedudojowy.

1. Przeddój - polega na zdojeniu pierwszych trzech strug mleka z każdej ćwiartki do przedzdajacza, tzn. kubka albo innego naczynia, które jest wyposażone w czarną, a zatem kontrastującą z kolorem mleka płytkę. W pierwszych strugach mleka najłatwiej dostrzec zmiany, które świadczą o stanie zapalnym wymienia, tj. krew, ropa, strzępki ściętego mleka czy nadmierna wodnistość. Przy negatywnym wyniku oceny mleka podczas przeddoju, należy zaniechać doju mechanicznego.  Taką krowę należy wydoić ręcznie i poddać leczeniu. W trakcie przeddoju następuje usunięcie pierwszych, zawierających największą liczbą drobnoustrojów, partii mleka.

2. Mycie wymienia -  mocno zabrudzone wymię trzeba umyć ciepłą wodą z dodatkiem środka dezynfekcyjnego, po umyciu starannie wytrzeć. Przeznaczone do tego ściereczki należy codziennie prać i gotować. Najlepiej jednak używać papierowe ręczniki jednorazowego użytku. Jeśli wymię nie jest zabrudzone, wystarczy oczyścić je na sucho z kurzu. Mycie wymion przed dojem pozwala zmniejszyć początkową liczbę bakterii nawet o 75%.

3. Masaż wymienia i strzyków - wykonywany jest okrężnymi ruchami, w celu uruchomienia mechanizmu, który powoduje wzrost poziomu oksytocyny i ciśnienia wewnętrznego w wymieniu. Przeważnie łączny czas stymulacji powinien wynosić ok. 1 minuty.

Dój właściwy. Dojarz przystępuje do niego po zakończeniu masażu. W większości małych gospodarstw dój jest wykonywany ręcznie. Taki dój należy wykonywać przez piąstkowanie - obejmowanie kciukiem i palcem wskazującym nasady strzyka i zaciskanie kolejnych palców na strzyku, co wywołuje wyciskanie mleka. Przy bardzo krótkich strzykach dozwolone jest osmykiwanie - dój polegający na przesuwaniu kciuka i palca wszkazującego od nasady ku końcowi strzyka.

Dój mechaniczny zaczyna się od założenia kubków udojowych na strzyki. Po uruchomieniu podciśnienia, kubki udojowe zakłada się od najdalszego strzyka zaczynając. Należy uważać, by kubek nie zassał powietrza i żeby nie dotknąć nim ściółki. Podczas doju należy śledzić przepływ mleka przez przezroczysty przewód albo kolektor, by nie zezwolić na pustodój - dojenie opróżnionego wymienia. Pustodój skutkować może uszkodzeniem tkanek i naczyń krwionośnych w wymieniu, co sprawia ból krowie i może być powodem schorzeń wymienia.

Podój mechaniczny - sygnałem do jego rozpoczęcia jest zmniejszenie się ilości przepływającego mleka. Jego zadanie to całkowite wydojenie krowy. Polega na obciągnięciu jedną ręką kolektora w dół; przeciwdziała to wspinaniu się kubków udojowych na prawie opróżnione wymię oraz blokowaniu spływu mleka. Drugą ręką przeprowadza się masaż poudojowy dodajanych ćwiartek.  Kończąc podój trzeba zamknąć zawór, odcinając połączenie kubków z przewodami podciśnienia i po chwili zdjąć je delikatnie z wymienia krowy. Gwałtowne zrywanie kubków z wymienia jest niedopuszczalne.

Wymię zaraz po doju jest najbardziej narażone na zakażenie, bowiem przewód strzykowy jest otwarty, a w wymieniu jest nieduże podciśnienie. Sprzyja to wnikaniu bakterii do wnętrza wymienia. Dlatego bezpośrednio po zdjęciu kubków udojowych należy zanurzyć strzyki w roztworze płynu dezynfekcyjnego i zapobiec kładzeniu się krów przez ok. 30 minut (np. przez podanie smakowitej paszy). Należy również zapewnić im dostęp do wody.

Tags: Higiena udoju i wymion //